|
|
|
Thừa cân là trạng thái thừa cân do tăng khối lượng mỡ quá mức bình thường, xảy ra khi năng lượng ăn vào vượt quá nhu cầu năng lượng cần thiết trong một thời gian dài, có thể do tăng ăn uống hoặc giảm nhu cầu cung cấp năng lượng do giảm hoạt động thể lực hoặc cả hai xảy ra cùng lúc. Thừa cân, thừa cân không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn ẩn chứa nhiều nguy cơ bệnh tật như tim mạch, tiểu đường, sỏi thận, viêm khớp, suy thoái xương khớp…
Quá trình hình thành tế bào mỡ
Từ khi sinh ra cho đến giai đoạn dậy thì, năng lượng dư thừa trong cơ thể sẽ được tích trữ dưới dạng các tế bào mỡ. Cơ thể càng được cung cấp nhiều năng lượng dư thừa thì số lượng tế bào mỡ càng tăng lên. Tuy nhiên, đến hết tuổi dậy thì, số lượng tế bào mỡ trong cơ thể mỗi người sẽ cố định, không tăng thêm nữa. Do đó, sau tuổi dậy thì, cơ thể càng nạp vào nhiều năng lượng dư thừa thì trọng lượng mỡ trong cơ thể càng tăng lên, tế bào mỡ sẽ càng phình to ra giống như những quá bóng.
Từ trái qua phải: Các giai đoạn phát triển: (1) tế bào mỡ mới hình thành chỉ có nhân tế bào, không chứa mỡ bên trong, (2) tế bào mỡ đang phát triển bắt đầu xuất hiện các “hạt mỡ”, (3) tế bào mỡ trưởng thành, gồm nhiều “hạt chứa mỡ”, (4) tế bào mỡ phình to, các hạt mỡ dính liền với nhau và chèn ép nhân tế bào.
Cơ thể càng nạp vào nhiều năng lượng thì tế bào mỡ càng phình to. Khi đó, tế bào mỡ không chỉ thay đổi về kích thước mà còn biến đổi về cấu trúc, trao đổi chất kém hơn khiến cho các tế bào mỡ bị xơ hóa, cứng đanh lại và kết dính với nhau tạo thành các hạt sần cellulite dưới da (hay còn gọi là hiện tượng “vỏ cam”).
|
|
| Tế bào mỡ bình thường |
Tế bào cellulite |
Nguyên nhân gây thừa cân
- 90% nguyên nhân thừa cân, tích mỡ là do yếu tố bên ngoài như:
- Chế độ ăn quá nhiều so với mức năng lượng cần thiết của cơ thể
- Ít vận động, lười tập thể dục
- Thay đôi nội tiết (tuổi dậy thì, mang thai, tiền mãn kinh)
- Tác dụng phụ của thuốc gây tích nước, rối loạn chuyển hóa
- Sử dụng thực phẩm không tương thích
- Chỉ có khoảng 10% trường hợp thừa cân là do di truyền và bệnh lý, thường gặp trong các bệnh lý về gen, bệnh lý nội tiết.
Các kiểu tích tụ mỡ thường gặp
- Thừa cân trung tâm: Mỡ tập trung chủ yếu ở vùng bụng, thường gặp ở nam giới, nguy cơ về sức khoẻ cao do mỡ tập trung ở phủ tạng nhiều
- Thừa cân vùng thấp: Mỡ tập trung ở bụng dưới và đùi, thường gặp ở nữ giới, nguy cơ về sức khỏe tương đối ít hơn so với thừa cân trung tâm
- Thừa cân ngoại biên: Mỡ tập trung ở tay, chân, nách, ngực..., nguy cơ về sức khỏe không nhiều và có thể phục hồi nếu can thiệp đúng cách
- Tụ mỡ bất thường: Mỡ tập trung bất thường ở vùng gáy, cổ... làm hình dáng mất cân đối, thường gặp trong bệnh lý tuyến nội tiết, hoặc tai biến do dùng nội tiết tố, dự hậu thường xấu.
|
|